Miasto a zmiany klimatu

Zmiany klimatu są faktem. Nie znamy do końca przyczyn ich powstawania i nie wiemy czy stanowią krótkotrwałe wahnięcie temperatur czy też stanowią tendencję długofalową. Niemniej jednak musimy zapobiegać ich konsekwencjom, które mają wpływ na nasze życie.

W naszym regionie objawiają się one głównie wzrostem temperatur, który pośrednio skutkuje powstawaniem ulewnych deszczy powodujących powodzie a w terenach górzystych osuwisk ziemnych.

Zmiany klimatu wiążą się też z nasilaniem zjawisk ekstremalnych i zmianami wywołującymi długofalowe skutki. Główne obszary, w których zmienia się klimat to termika, opady i cyrkulacja powietrza.

Objawy zmian klimatu obserwowane w przestrzeni miasta to przede wszystkim: nawalne deszcze, które są wynikiem krótkotrwałych ale intensywnych opadów, niesprawnego lub niewydolnego systemu kanalizacyjnego, ograniczonej infrastruktury zielonej i wodnej, która łagodziłaby skutki takich podtopień. Duży wpływ na to, że woda deszczowa nie ma możliwości odpłynąć ma silna urbanizacja i nadmierne utwardzenie powierzchni w mieście. Niemniej jednak zmiany klimatu wiążą się również z pozytywnymi aspektami. Korzyści ze zmian klimatu w naszej lokalizacji to: wydłużenie okresu wegetatywnego i wzrost temperatur – korzyści dla rolnictwa oraz  turystyki.

W związku z zachodzącymi zmianami niezbędne są działania miasta, które dążą do adaptacji. Dla miasta Nowego Sącza opracowano projekt Strategii adaptacji do zmian klimatu Miasta Nowego Sącza do roku 2015 z perspektywą do 2030. Dokument został opracowany przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy w projekcie CLIMCITIES – Adaptacja do zmian klimatu małych i średnich miast Polski.

Projekt Climcities finansowany był w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2009-2014 (85 proc.) oraz z budżetu państwa (15 proc.).

W trakcie opracowania projektu dokumentu Strategii odbyło się kilka spotkań warsztatowych i konsultacji w siedzibie Urzędu Miasta Nowego Sącza, Instytutu Ochrony Środowiska w Warszawie oraz w instytucjach miast norweskich Oslo i Tornsberg. Ze strony norweskiej projekt prowadzony jest przez Vista Analyse.

Przekazanie projektu Strategii nastąpiło w dniu 27 października 2017r.

Zobowiązanie do tworzenia miejskiej strategii adaptacji wynika z zapisów Białej Księgi pt. Adaptacja do zmian klimatu: europejskie ramy działania.
Przygotowanie lokalnych strategii adaptacji to przede wszystkim wymóg Strategicznego planu adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu do roku 2020 z perspektywą do roku 2030 (tzw. SPA 2020), najważniejszego w tej kwestii dokumentu krajowego, przyjętego 29 października 2013 roku w celu wypełnienia unijnych zobowiązań Polski w obszarze adaptacji do zmian klimatu.

„Strategia jest dokumentem wyznaczającym cele główne i szczegółowe oraz kierunki działań w zakresie dostosowania miasta i jego mieszkańców do obecnych i spodziewanych zagrożeń klimatycznych. Wdrożenie tych działań ma doprowadzić do osiągnięcia celu nadrzędnego, za jaki uznaje się przygotowanie władz miasta i ich mieszkańców do świadomego i odpowiedzialnego reagowania na możliwe zmiany klimatu i ich skutki (zagrożenia). Priorytetem jest również stworzenie warunków do stabilnego rozwoju społeczno-gospodarczego w obliczu ryzyka związanego ze zmianami klimatu. Wszystkie działania ujęte w strategii mają wzmocnić potencjał adaptacyjny miasta, czyli zdolność do skutecznego reagowania w sytuacjach zagrożeń powodowanych zmianami klimatu.”

Miasto Nowy Sącz wykorzystuje wnioski ze Strategii przy opracowywaniu dokumentów planistycznych kształtujących zabudowę w mieście. Plany zagospodarowania przestrzennego tworzone są z uwzględnieniem zaleceń wynikających z prac zespołu ds. zmian klimatu, działającym przy Urzędzie Miasta współpracującym z Instytutem Ochrony Środowiska.